Een stoma schoonmaken doe je bij elke stomawisseling: spoel de stoma voorzichtig af met lauwwarm water en droog de omliggende huid goed af voordat je een nieuwe stomaplak aanbrengt. Zeep is in de meeste gevallen niet nodig en kan de hechting van de plak negatief beïnvloeden. In dit artikel vind je antwoord op de meest gestelde vragen over stomazorg, van reinigen en wisselen tot het omgaan met een geïrriteerde huid.
Hoe vaak moet je een stoma schoonmaken?
Je reinigt de stoma bij elke stomawisseling, wat doorgaans elke twee tot vier dagen plaatsvindt. De exacte frequentie hangt af van het type stoma, het gebruikte materiaal en de toestand van je huid. Sommige mensen wisselen dagelijks, anderen kunnen langer wachten. Volg altijd het advies van je stomaverpleegkundige voor jouw specifieke situatie.
Buiten de vaste wisselingen hoef je de stoma zelf niet extra schoon te maken. Overmatig reinigen kan de huid juist uitdrogen en irriteren, wat de hechting van de stomaplak bemoeilijkt. Een goede balans is: reinig grondig bij elke wissel, maar laat de huid verder met rust.
Let op signalen die aangeven dat je eerder moet wisselen, zoals:
- Lekkage onder de stomaplak
- Loslaten van de randen van de plak
- Jeuk, branderig gevoel of zichtbare huidirritatie
- Onaangename geur die niet van de stoma zelf afkomstig is
Welke producten gebruik je om een stoma schoon te maken?
Voor het schoonmaken van een stoma volstaan lauwwarm water en een zachte, pluisvrije doek of gaasje. Vermijd zeep, tenzij je stomaverpleegkundige dit uitdrukkelijk adviseert, want zeepresten kunnen de kleefkracht van de stomaplak verminderen. Speciale stomareinigingsproducten zijn beschikbaar, maar zijn niet altijd noodzakelijk.
Naast reinigingsproducten zijn er hulpmiddelen die het wisselproces aangenamer en veiliger maken:
- Medical adhesive remover spray of doekjes: maak de stomaplak pijnloos los zonder de huid te beschadigen
- Barrièrecrème of huidbeschermende spray: beschermt de huid rondom de stoma tegen vocht en ontlasting
- Stomapasta of -ring: vult oneffenheden op en verbetert de afsluiting van de plak
- Pluisvrije gaasjes of doekjes: voor het voorzichtig deppen en drogen van de huid
Gebruik geen producten op basis van alcohol of parfum direct op de huid rondom de stoma. Deze kunnen de huid uitdrogen, irriteren en de hechting van nieuw materiaal negatief beïnvloeden. Kies altijd voor huidvriendelijke, stingfree producten die speciaal zijn ontwikkeld voor stomazorg.
Hoe verwijder je een stomaplak zonder huidbeschadiging?
Verwijder een stomaplak altijd langzaam en voorzichtig, bij voorkeur in de richting van de haargroei. Trek nooit ruw of snel aan de plak, want dit kan de kwetsbare huid rondom de stoma beschadigen. Het gebruik van een medical adhesive remover spray of doekje maakt het verwijderen aanzienlijk eenvoudiger en pijnlozer.
Volg deze stappen voor een veilige stomaplakwissel:
- Breng de adhesive remover aan langs de randen van de stomaplak en wacht kort totdat de spray is ingetrokken.
- Til de rand van de plak voorzichtig op en spuit opnieuw remover onder de loskomende rand terwijl je verder gaat.
- Verwijder de plak langzaam in de richting van de haargroei, zonder te trekken aan de huid.
- Verwijder eventuele kleefresten met een doekje gedrenkt in adhesive remover, zodat de huid volledig schoon is.
- Laat de huid even rusten en droog haar goed voordat je een nieuwe stomaplak aanbrengt.
Een goede adhesive remover droogt snel op en laat geen vettig residu achter, waardoor je direct een nieuwe plak kunt plaatsen. Dit is een belangrijk voordeel: hoe sneller de huid klaar is voor herplaatsing, hoe kleiner het risico op lekkage of blootstelling aan ontlasting.
Hoe reinig je de huid rondom de stoma?
Reinig de huid rondom de stoma na het verwijderen van de stomaplak met lauwwarm water en een zachte, pluisvrije doek. Dep de huid schoon in plaats van te wrijven, want wrijven kan de huid irriteren of beschadigen. Droog de huid daarna grondig, want vochtige huid hecht minder goed en vergroot het risico op lekkage.
Let bij het reinigen op de volgende aandachtspunten:
- Gebruik geen zeep met parfum, alcohol of andere additieven
- Controleer de huid op roodheid, uitslag, zweertjes of andere afwijkingen
- Verwijder alle kleefresten volledig voordat je een nieuwe plak aanbrengt
- Laat de huid volledig drogen, ook in huidplooien rondom de stoma
- Gebruik eventueel een huidbeschermende spray of barrièrefilm als extra bescherming
De huid rondom een stoma is dagelijks blootgesteld aan kleefstoffen en ontlasting. Zorgvuldige reiniging bij elke wissel is daardoor geen overbodige luxe, maar een essentieel onderdeel van stomazorg dat huidproblemen op de lange termijn voorkomt.
Wat doe je als de huid rondom je stoma geïrriteerd is?
Als de huid rondom je stoma geïrriteerd is, stop dan met producten die de irritatie mogelijk verergeren en ga na wat de oorzaak kan zijn. Veelvoorkomende oorzaken zijn lekkage onder de plak, een onjuiste uitsnede van het stomamateriaal, een allergische reactie op kleefstof of te ruw verwijderen van de stomaplak. Raadpleeg bij aanhoudende klachten je stomaverpleegkundige.
Bij milde irritatie kun je de volgende stappen zetten:
- Controleer de pasvorm van je stomaplak en pas de uitsnede aan als die te groot of te klein is.
- Gebruik een adhesive remover bij elke wissel om mechanische beschadiging door het verwijderen te voorkomen.
- Breng een huidbeschermende barrière aan op de geïrriteerde huid voordat je een nieuwe plak plaatst.
- Geef de huid indien mogelijk even rust door het wisselinterval te verkorten, zodat je de toestand kunt monitoren.
- Noteer wanneer en waar de irritatie optreedt, zodat je stomaverpleegkundige gerichte hulp kan bieden.
Een kapotte of geïrriteerde huid maakt het moeilijker om de stomaplak goed te laten hechten, wat lekkage in de hand werkt. Lekkage irriteert de huid vervolgens nog verder, waardoor een negatieve cirkel ontstaat. Vroeg ingrijpen en zorgvuldig gebruik van huidvriendelijk stomamateriaal doorbreekt die cirkel het effectiefst.
Hoe de Adhesive Remover Spray helpt bij het schoonmaken van je stoma
Een van de meest kwetsbare momenten in de stomazorg is het verwijderen van de stomaplak. De Adhesive Remover Spray van Ambiance Healthcare is speciaal ontwikkeld om dit proces zo pijnloos en huidvriendelijk mogelijk te maken. De spray bevat een hogere concentratie siliconen dan gangbare alternatieven, namelijk een verhouding van 80% siliconen op 20% CFK-vrij drijfgas. Hierdoor is er minder spray nodig, werkt het product sneller en is de werking zachter op de huid.
Belangrijke eigenschappen van de spray op een rij:
- Stingfree en vrij van alcohol: prikt niet en irriteert de huid niet
- Geurloos: laat geen geur achter op de huid of in de ruimte
- Droogt snel op: de huid is direct klaar voor het aanbrengen van een nieuwe stomaplak
- Geen vettig residu: de kleefkracht van nieuw materiaal wordt niet aangetast
- Ook verkrijgbaar als doekjes: ideaal voor gevoelige of moeilijk bereikbare plekken
- Geregistreerd medisch hulpmiddel: in gebruik in ziekenhuizen, zorginstellingen en thuiszorg
- Geschikt voor kinderen en ouderen: ook toepasbaar op delicate of behaarde huid
De adhesive remover doekjes zijn bijzonder handig voor plekken waar een spray minder praktisch is. Beide varianten zijn stingfree, bevatten geen alcohol en zijn ontwikkeld voor dagelijks gebruik bij stomazorg, wondverzorging en het verwijderen van pleisters, sondepleisters en sporttape.
Wil je meer weten over de Adhesive Remover Spray of andere producten van Ambiance Healthcare? Neem contact op voor persoonlijk advies of productinformatie.