Stomageur verminderen doe je vooral door te letten op je voeding, de juiste stomaproducten te gebruiken en ervoor te zorgen dat je huidplak goed sluit. Geur bij een stoma is volkomen normaal en hoort bij het dagelijks leven met een stoma, maar met de juiste aanpak is het goed te beheersen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over stomageur, van oorzaken tot praktische tips.
Waardoor ontstaat er geur bij een stoma?
Geur bij een stoma ontstaat doordat ontlasting of gassen direct via de stoma worden afgevoerd, zonder dat de natuurlijke filters van het lichaam dit kunnen reguleren. Het stomazakje vangt dit op, maar bij het legen of wisselen, of bij een onvolledige afsluiting, kan er toch geur vrijkomen. Dit is een normaal en fysiologisch proces, geen teken van slechte hygiëne.
De intensiteit van stomageur verschilt per persoon en per type stoma. Bij een colostoma, waarbij een deel van de dikke darm is omgeleid, is de ontlasting dikker en kan de geur sterker zijn dan bij een ileostoma, waarbij de dunne darm is omgeleid. Bij een urostoma gaat het om urine, waarbij de geur anders van aard is.
Factoren die de geurvorming beïnvloeden, zijn onder andere:
- De samenstelling van je voeding
- Bacteriële activiteit in de darm
- De mate van gasvorming
- Hoe goed het stomazakje afsluit
- Het tijdstip en de frequentie van het legen van het zakje
Weten waar de geur vandaan komt, is de eerste stap om er effectief mee om te gaan. In de meeste gevallen zijn aanpassingen in voeding en de keuze van het juiste stomamateriaal al voldoende om de geur merkbaar te verminderen.
Welke voeding versterkt of vermindert stomageur?
Bepaalde voedingsmiddelen versterken de geurproductie bij een stoma aanzienlijk, terwijl andere juist een neutraliserend effect hebben. Door bewust te letten op wat je eet, kun je stomageur goed beheersen zonder drastische dieetwijzigingen door te voeren.
Voeding die stomageur versterkt
Sommige producten zorgen voor meer gasvorming of intensere geur in de ontlasting. Het gaat hierbij om voedingsmiddelen die door darmbacteriën worden afgebroken op een manier die gassen en vluchtige verbindingen produceert. Voorbeelden zijn:
- Koolsoorten zoals broccoli, bloemkool en spruitjes
- Ui, knoflook en prei
- Asperges
- Vis en eieren
- Sterk gekruide gerechten
- Alcoholische dranken, met name bier
Voeding die stomageur vermindert
Gelukkig zijn er ook voedingsmiddelen die de geur juist dempen. Yoghurt en andere zuivelproducten met levende culturen ondersteunen een gezonde darmflora, wat de geurproductie kan verminderen. Verder helpen peterselie, munt en cranberrysap bij het neutraliseren van geuren. Voldoende water drinken is eveneens belangrijk: een goede hydratatie houdt de ontlasting op de juiste consistentie en voorkomt dat geur zich concentreert.
Het bijhouden van een voedingsdagboek kan helpen om persoonlijke triggers te identificeren. Wat bij de ene stomadrager voor geuroverlast zorgt, hoeft dat bij een ander niet te doen. Een individuele aanpak werkt dan ook het beste.
Welke stomaproducten helpen bij het beheersen van geur?
Moderne stomaproducten zijn specifiek ontworpen om geur effectief te beheersen. De keuze van het juiste materiaal heeft een directe invloed op hoeveel geur je in je dagelijks leven ervaart. Goede stomazorg begint bij producten die goed afsluiten en aanvullende geurbeheersing bieden.
De meest effectieve stomaproducten voor geurbeheersing zijn:
- Stomazakjes met geïntegreerd actiefkoolfilter: deze filters absorberen gassen voordat ze vrijkomen en zijn standaard aanwezig in veel moderne gesloten zakjes en draineerbare zakjes.
- Geurfilterkorrels of geurabsorberende druppels: kleine hoeveelheden worden in het zakje gedaan en neutraliseren geur van binnenuit.
- Geurabsorberende zakjesspray: wordt voor het legen in het zakje gespoten om geur tijdens het legen te beperken.
- Een goed passende huidplak: een huidplak die perfect aansluit op de huid rondom de stoma voorkomt dat geur langs de randen ontsnapt.
- Stomaringen of pasta: deze worden rondom de stoma aangebracht om de afdichting te verbeteren en lekkage en bijbehorende geur te voorkomen.
Naast de keuze van de juiste producten is ook de manier van legen van belang. Frequent legen, voordat het zakje te vol raakt, vermindert de kans op geurontwikkeling. Veel stomadragers legen het zakje wanneer het voor een derde tot de helft gevuld is.
Kan een lekkende huidplak extra geur veroorzaken?
Ja, een lekkende huidplak is een van de meest voorkomende oorzaken van extra stomageur. Wanneer de huidplak niet goed aansluit, kan ontlasting onder de plak terechtkomen en langs de randen van het zakje lekken. Dit leidt niet alleen tot geur, maar ook tot huidirritatie rondom de stoma.
Een goede afsluiting van de huidplak is daarom essentieel, zowel voor geurbeheersing als voor huidgezondheid. Een beschadigde of geïrriteerde huid rondom de stoma maakt het bovendien moeilijker om de huidplak goed te laten hechten, waardoor een vicieuze cirkel kan ontstaan: irritatie leidt tot slechte hechting, slechte hechting leidt tot lekkage, en lekkage verergert de irritatie.
Om lekkage te voorkomen, is het belangrijk dat de huidplak zorgvuldig en volledig wordt verwijderd bij elke wissel, zonder dat de huid beschadigt. Klevende resten van de oude plak kunnen de hechting van een nieuwe plak namelijk negatief beïnvloeden. Ook is het van belang dat de uitsparing in de huidplak zo nauwkeurig mogelijk aansluit op de grootte en vorm van de stoma.
Raadpleeg je stomaverpleegkundige als je regelmatig last hebt van lekkage. Zij kunnen beoordelen of het materiaal nog goed bij je past en eventueel aanpassingen adviseren.
Wanneer is stomageur een teken van een medisch probleem?
Stomageur is doorgaans normaal, maar een plotselinge verandering in de geur of een aanhoudend sterke, afwijkende geur kan soms wijzen op een onderliggend medisch probleem. Het is belangrijk om dit verschil te herkennen en tijdig contact op te nemen met een zorgverlener wanneer dat nodig is.
Let op de volgende signalen die kunnen wijzen op een probleem dat medische aandacht vereist:
- Een plotselinge, sterk afwijkende of rotte geur die niet te verklaren is door voeding
- Bloed in het stomazakje, gecombineerd met een ongewone geur
- Tekenen van infectie rondom de stoma, zoals roodheid, zwelling of afscheiding met geur
- Koorts in combinatie met veranderingen in de stoma-output en geur
- Een sterke ammoniakgeur bij een urostoma, wat kan duiden op een urineweginfectie
Bij twijfel geldt altijd: neem contact op met je stomaverpleegkundige of huisarts. Zij kunnen beoordelen of de geurverandering een medische oorzaak heeft en zo nodig verder onderzoek inzetten. Stomazorg is maatwerk, en regelmatige begeleiding door een stomaverpleegkundige helpt om problemen vroeg te signaleren.
Hoe de Adhesive Remover Spray helpt bij een goede stomazorg
Een goed sluitende huidplak begint bij een schone, onbeschadigde huid. Dat betekent dat het verwijderen van de oude plak net zo belangrijk is als het aanbrengen van de nieuwe. Ruwe of onzorgvuldige verwijdering beschadigt de huid rondom de stoma, wat de hechting van de volgende plak bemoeilijkt en lekkage, en daarmee geur, in de hand werkt.
De Medical Adhesive Remover Spray van Ambiance Healthcare is speciaal ontwikkeld voor dit doel. De spray maakt het verwijderen van stomaplakken, medische pleisters en andere kleefmaterialen eenvoudig, pijnloos en huidvriendelijk. De belangrijkste voordelen op een rij:
- Hogere siliconenconcentratie (80/20-verhouding silicone/gas): meer werkzame stof dan de meeste concurrenten, waardoor minder spray nodig is en het product sneller werkt
- Droogt snel op, werkt direct: na gebruik is de huid direct klaar voor het aanbrengen van een nieuwe plak, zonder wachttijd
- Volledig geurloos: er blijft geen geur achter op de huid of in de ruimte, wat als prettig wordt ervaren bij dagelijks gebruik
- Sting free en vrij van alcohol: de spray prikt niet en is veilig voor gevoelige en kwetsbare huid
- Laat geen vettig residu achter: de kleefkracht van de nieuwe stomaplak wordt niet aangetast
- Geregistreerd medisch hulpmiddel: MDR- en ISO-gecertificeerd, standaard in gebruik in ziekenhuizen, zorginstellingen en thuiszorg
- Ook beschikbaar als doekjes: de adhesive remover doekjes zijn ideaal voor gevoelige plekken en voor het verwijderen van kleefresiduen
De spray is geschikt voor dagelijks gebruik bij stomadragers van alle leeftijden, inclusief kinderen en ouderen met een gevoelige huid. Door de stomaplak op de juiste manier te verwijderen, bescherm je de huid rondom de stoma en zorg je ervoor dat elke nieuwe plak optimaal hecht, wat lekkage en bijbehorende geur helpt voorkomen.
Wil je meer weten over de Adhesive Remover Spray of andere producten van Ambiance Healthcare? Neem contact op voor persoonlijk advies.